ศาลให้ชนะคดี ≠ ได้เงินคืน ถ้าไม่สืบทรัพย์ตั้งแต่วันแรก

คนจำนวนมากเข้าใจผิดว่า “ชนะคดี” เท่ากับ “ได้เงิน” พอศาลตัดสินให้ชนะก็คิดว่าลูกหนี้ต้องรีบคืน แต่ชีวิตจริงมันไม่ง่ายแบบนั้น เพราะคำพิพากษาเป็นแค่ “ตั๋ว” ให้คุณมีสิทธิบังคับคดี ไม่ใช่ไม้กายสิทธิ์ที่ทำให้เงินเด้งเข้าบัญชีทันที
และนี่คือความจริงที่เจ็บแต่จำเป็นต้องรู้ ถ้าคุณไม่เริ่มการสืบทรัพย์ตั้งแต่วันแรก คุณอาจชนะคดีแบบหล่อ ๆ แต่สุดท้ายกลับไม่ได้เงินคืนอยู่ดี

ชนะคดีในศาล กับได้เงินจริง เป็นคนละเรื่องกัน

คำพิพากษาศาลทำให้คุณชนะทางกฎหมาย แต่การได้เงินกลับมาคือชัยชนะในทางปฏิบัติ ซึ่งต้องผ่านขั้นตอนบังคับคดีและต้องมีทรัพย์ให้ยึดหรืออายัดได้จริง ลองนึกภาพง่าย ๆ คุณชนะคดีเรียกเงินได้ 300,000 บาท ศาลตัดสินชัดเจน แต่ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์ในชื่อ ไม่มีเงินในบัญชี หรือมีแต่ยักย้ายหรือปัดบังทรัพย์ ทีนี้คุณจะไปยึดอะไรได้

เพราะฉะนั้นความต่างมันอยู่ตรงนี้ ศาลตัดสินได้ว่าเขาต้องจ่าย แต่ศาลเสกเงินให้คุณไม่ได้ ถ้าคุณไม่รู้ว่าทรัพย์อยู่ที่ไหน การบังคับคดีก็เหมือนเข้าป่าไปล่าเสือด้วยมือเปล่า ตรงนี้เองที่นักสืบจะช่วยเปลี่ยน “สิทธิบนกระดาษ” ให้กลายเป็น “หลักฐานของทรัพย์” ที่นำไปยื่นในกระบวนการบังคับคดีได้

ทำไมต้องสืบทรัพย์ตั้งแต่วันแรก ไม่ใช่หลังชนะคดี

ลูกเล่นของลูกหนี้ที่ตั้งใจหนีไม่ได้เริ่มตอนศาลตัดสิน แต่เริ่มตั้งแต่รู้ว่ากำลังจะถูกฟ้อง หรือบางคนเริ่มตั้งแต่ตอนทวงหนี้ครั้งแรก พฤติกรรมที่เจอบ่อยคือ เขาไม่ได้ทำให้ตัวเองจนลงจริง ๆ แต่ทำให้เอกสารดูจนลง เช่น โอนรถไปชื่อญาติ เปลี่ยนชื่อผู้ถือครองทรัพย์ ย้ายเงินไปบัญชีคนใกล้ตัว หรือทำรายได้ให้ไม่ผ่านระบบที่ตรวจสอบได้ง่าย ถ้าคุณรอให้คดีจบก่อน แล้วค่อยเริ่มสืบทรัพย์ เท่ากับคุณเริ่มวิ่งตอนอีกฝ่ายหายเข้ากลีบเมฆไปแล้ว การสืบทรัพย์ตั้งแต่วันแรกจึงมีข้อดีแบบจับต้องได้คือ

1. คุณเห็นภาพฐานะและพฤติกรรมตั้งแต่ลูกหนี้ยังไม่ทันจัดฉาก

ช่วงก่อนและระหว่างคดี คือช่วงที่ลูกหนี้พลาดง่ายที่สุด ยังใช้ชีวิตตามปกติ ไม่ระวังร่องรอยมากนัก การสืบทรัพย์ในช่วงนี้ทำให้เห็นภาพจริงว่าเขามีทรัพย์ มีรายได้ หรือมีช่องทางการเงินหมุนอยู่ตรงไหน ซึ่งข้อมูลแบบนี้สืบยากมากถ้ารอให้คดีจบก่อน

2. คุณวางแผนคดีได้อย่างมีทิศทาง ไม่ใช่ฟ้องแบบเดาสุ่ม

เมื่อรู้ตั้งแต่ต้นว่าลูกหนี้มีหรือไม่มีทรัพย์อะไร การตัดสินใจฟ้อง การเรียกค่าเสียหาย หรือการเดินเรื่องบังคับคดี จะไม่ใช่การวัดดวง แต่เป็นการเดินเกมที่คำนวณแล้วว่าคุ้มที่จะฟ้อง และมีโอกาสได้เงินคืนจริง

3. คุณลดโอกาสที่ลูกหนี้จะย้ายทรัพย์หนีทัน

ลูกหนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้รวยพอจะซ่อนทรัพย์ได้เนียนทุกจุด ถ้าคุณเริ่มสืบทรัพย์เร็ว คุณจะเห็นความเคลื่อนไหวผิดปกติ และสามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการดำเนินคดีได้ก่อนที่ทรัพย์จะหายไปหมด

การสืบทรัพย์ คืออะไร และนักสืบทำอะไรได้บ้าง

หลายคนเข้าใจผิดว่าการสืบทรัพย์คือการไปค้นข้อมูลลับหรือทำอะไรสีเทา แต่ในความจริงการสืบทรัพย์ที่ถูกต้องคือการรวบรวมข้อเท็จจริงจากชีวิตจริงของลูกหนี้ แล้วนำมาวิเคราะห์ภายใต้กรอบกฎหมายไทย

1. การสืบทรัพย์คือการดูชีวิตจริง ไม่ใช่แค่เอกสาร

เอกสารราชการอาจบอกว่าลูกหนี้ไม่มีอะไร แต่ชีวิตจริงอาจบอกอีกเรื่องหนึ่ง เช่น ใช้รถราคาแพง เปิดกิจการ ทำงานเบื้องหลัง หรือมีรายได้ที่ไม่ปรากฏเป็นทางการ นักสืบจะดูสิ่งเหล่านี้เพื่อประเมินว่าทรัพย์ถูกซ่อนหรือไม่

2. นักสืบทำหน้าที่เชื่อมข้อมูลให้เห็นภาพรวม

ทรัพย์สินไม่ได้อยู่โดด ๆ แต่มักเชื่อมโยงกับคนรอบตัว เช่น คู่สมรส คนรัก ญาติ หรือหุ้นส่วน การสืบทรัพย์ที่ดีจะมองความสัมพันธ์เหล่านี้ เพื่อดูว่ามีการถือครองแทนหรือพักทรัพย์ไว้หรือเปล่า

3. ข้อมูลจากการสืบทรัพย์ใช้ต่อในกระบวนการบังคับคดี

ข้อมูลที่ได้ไม่ใช่เอาไว้รู้เฉย ๆ แต่ถูกนำไปใช้เป็นแนวทางในการบังคับคดี เช่น การชี้เป้าทรัพย์ การติดตามความเคลื่อนไหว หรือการสนับสนุนการทำงานของทนายให้มีน้ำหนักมากขึ้น

ความเข้าใจผิดเรื่อง “ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์”

ประโยคที่มักได้ยินบ่อยที่สุดจากลูกหนี้คือ “เขาไม่มีอะไรเลย” ซึ่งในทางปฏิบัติ คำนี้มักไม่จริงทั้งหมด

1. ลูกหนี้จำนวนมากไม่มีทรัพย์ในชื่อ แต่ยังใช้ทรัพย์อยู่

นี่คือเทคนิคหนีบังคับคดีที่เจอบ่อยที่สุด ทรัพย์ไม่ได้หายไปไหน แต่เปลี่ยนชื่อผู้ถือครอง การสืบทรัพย์จะช่วยแยกความจริงข้อนี้ออกมา

2. รายได้ที่ไม่อยู่ในระบบยังถือเป็นทรัพย์ทางเศรษฐกิจ

แม้จะไม่ปรากฏในเอกสาร แต่ถ้าลูกหนี้ยังมีรายได้ นักสืบจะมองเห็นรูปแบบเหล่านี้ และใช้เป็นข้อมูลประกอบการดำเนินการต่อไป

3. การไม่สืบทรัพย์ จะทำให้คุณยอมแพ้เร็วเกินไป

หลายคนถอดใจเพราะเชื่อว่าลูกหนี้จน ทั้งที่จริง ๆ แค่ซ่อนเก่ง การสืบทรัพย์จึงเป็นการพิสูจน์ความจริง ไม่ใช่การคาดเดา

ถ้าไม่สืบทรัพย์ ผลเสียจะเกิดอะไรขึ้น

การไม่สืบทรัพย์ไม่ได้แค่ทำให้คุณเสียเงิน แต่ยังทำให้เสียเวลาและโอกาสที่เอากลับมาไม่ได้

1. อายุความบังคับคดีเดินไปเรื่อย ๆ คำพิพากษาไม่ได้อยู่กับคุณตลอดไป หากปล่อยเวลาให้ผ่านไปโดยไม่มีข้อมูลทรัพย์ โอกาสได้เงินคืนจะลดลงทุกวัน

2. ลูกหนี้มีเวลาจัดการทรัพย์จนตามไม่ทัน ยิ่งคุณช้า อีกฝ่ายยิ่งได้เปรียบ เพราะเขามีเวลาวางแผนซ่อนทรัพย์อย่างเป็นระบบ

3. ค่าใช้จ่ายทางคดีสูญเปล่า ค่าทนาย ค่าเวลา ค่าความเครียด ทั้งหมดจะกลายเป็นต้นทุนที่ไม่ได้ผลตอบแทน หากจบลงด้วยคำว่า “ไม่มีอะไรให้ยึด”

วิธีสืบทรัพย์ลูกหนี้ ที่ควรเริ่มอย่างถูกต้อง

วิธีสืบทรัพย์ลูกหนี้ที่ได้ผล ไม่ใช่การทำแยกส่วน แต่นักสืบจะวางแผนควบคู่กับคดีไปด้วย

1. เริ่มเก็บข้อมูลตั้งแต่ก่อนหรือระหว่างฟ้อง ข้อมูลช่วงนี้มีค่ามาก เพราะยังสะท้อนพฤติกรรมจริงของลูกหนี้

2. วิเคราะห์พฤติกรรมควบคู่เอกสาร อย่าดูแค่กระดาษ แต่ต้องดูชีวิตจริงว่าขัดแย้งกับเอกสารหรือไม่

3. ทำงานร่วมกับนักสืบและทนาย เมื่อข้อมูลเดินพร้อมกัน คดีจะมีทิศทาง และการบังคับคดีจะไม่ใช่เรื่องมืดแปดด้าน

บทสรุป ศาลให้ชนะคดี แต่เงินจะได้หรือไม่ อยู่ที่การสืบทรัพย์

สุดท้ายต้องพูดกันตรง ๆ ว่า ศาลให้ชนะคดี ≠ ได้เงินคืน ถ้าคุณไม่เริ่มการสืบทรัพย์ตั้งแต่วันแรก ต่อให้ฟ้องชนะก็อาจจบลงด้วยความว่างเปล่า ไม่ว่าคุณจะเจอปัญหาโดนโกง โดนเบี้ยวหนี้ สิ่งที่คุณต้องมีไม่ใช่แค่คำพิพากษา แต่คือข้อมูลทรัพย์ที่ใช้บังคับคดีได้จริง

หากคุณต้องการคำปรึกษาจากนักสืบที่เข้าใจทั้งข้อเท็จจริงและกฎหมายไทย SPY191 พร้อมช่วยคุณวางแผนการสืบทรัพย์ สืบลูกหนี้ และสืบประวัติบุคคล เพื่อให้ชัยชนะของคุณไม่จบแค่ในศาล แต่จบด้วยเงินที่ควรได้คืนจริง

คำถามที่พบบ่อย:

1. ชนะคดีแล้ว แต่ลูกหนี้บอกไม่มีเงิน แบบนี้เราต้องยอมแพ้จริง ๆ ใช่ไหม

ไม่จำเป็นต้องยอมแพ้ เพราะไม่มีเงินในคำพูด ไม่ได้แปลว่าไม่มีทรัพย์จริง หากยังใช้ชีวิตปกติ ก็ยังมีช่องทางให้สืบทรัพย์และบังคับคดีได้

2. ถ้ารอให้ศาลตัดสินก่อน แล้วค่อยสืบทรัพย์ ยังมีโอกาสได้เงินคืนอยู่หรือเปล่า

มีโอกาส แต่น้อยลงมาก เพราะลูกหนี้มีเวลาโอน ซ่อน หรือจัดการทรัพย์ไปก่อนแล้ว การเริ่มช้าจะเสียเปรียบตั้งแต่ยังไม่เริ่มบังคับคดี

3. ลูกหนี้ใช้ชีวิตดี มีรถ มีธุรกิจ แต่ในเอกสารบอกไม่มีทรัพย์ แบบนี้กฎหมายช่วยอะไรเราได้บ้าง

กฎหมายช่วยได้ก็ต่อเมื่อคุณมีข้อมูลจริง การสืบทรัพย์จะทำให้เห็นว่าทรัพย์ถูกซ่อนหรือถือแทนโดยใคร และใช้ข้อมูลนั้นต่อยอดในการบังคับคดีได้

แหล่งอ้างอิง:
[1] สำนักงานกิจการยุติธรรม. ระยะเวลาการบังคับคดี กี่ปี และนับอย่างไร? (2023). สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2569 แหล่งอ้างอิง: https://justicechannel.org/listen/ep-7-compulsory-execution

[2] คลินิกแก้หนี้. เจ้าหนี้ ยึด/อายัด ทรัพย์สินอะไรได้บ้าง? (2023). สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2569 แหล่งอ้างอิง: https://www.debtclinicbysam.com/เจ้าหนี้-ยึด-อายัด-ทรัพย/

[3] ธนาคารแห่งประเทศไทย. สิทธิและหน้าที่ของลูกหนี้ในกระบวนการยุติธรรม (2021). สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2569 แหล่งอ้างอิง: https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/Article_13May2021_2.html